اسپیسایکس: توربینهای غیرمجاز ایکسایآی تا ۲۰۲۷ برچیده نمیشوند
اسپیسایکس اعلام کرده است که حذف کامل توربینهای گازی غیرمجاز که برق مرکز داده کلسوس ایکسایآی را تامین میکنند، تا جولای ۲۰۲۷ طول خواهد کشید. این تصمیم در حالی اتخاذ شده که شکایتهای زیستمحیطی و بحث بر سر مجوزها همچنان ادامه دارد.
در حالی که شرکتهای فناوری به سرعت در حال گسترش زیرساختهای هوش مصنوعی هستند، اسپیسایکس و ایکسایآی با چالشی حقوقی و زیستمحیطی بر سر تامین انرژی یکی از بزرگترین مراکز داده جهان روبهرو شدهاند. بر اساس گزارش TechCrunch، اسپیسایکس اعلام کرده است که توربینهای گازی غیرمجازی که هماکنون برق مرکز داده کلسوس (Colossus) متعلق به ایکسایآی را تامین میکنند، تا جولای ۲۰۲۷ به طور کامل حذف نخواهند شد.
این توربینها که در جنوب ممفیس در ایالت میسیسیپی و در نزدیکی مرز تنسی مستقر هستند، ماههاست بدون مجوز زیستمحیطی کار میکنند. اسپیسایکس که در فوریه ۲۰۲۶ ایکسایآی را خریداری کرده، مدعی است از آنجا که توربینها روی تریلرهای حمل قرار دارند، نیازی به مجوز ندارند. اما مقررات فدرال آمریکا میگوید با توجه به اندازه و نحوه استفاده، این توربینها حتماً باید مجوز داشته باشند.
این منطقه از نظر آلودگی هوا یکی از آلودهترین نقاط آمریکاست و تخمین زده میشود که این توربینها سالانه بیش از دو هزار تن اکسیدهای نیتروژن (NOx) تولید میکنند که عامل اصلی تشکیل مهدود است. انجمن ملی پیشرفت رنگینپوستان (NAACP) و مرکز حقوق محیط زیست جنوب علیه ایکسایآی شکایت کردهاند.
نکته جالب اینجاست که وزارت دادگستری آمریکا ماه گذشته در این پرونده از اسپیسایکس حمایت کرد و دلیل آن را 'امنیت ملی، اقتصادی و انرژی' عنوان کرد. این موضعگیری بحثهای زیادی را درباره اولویتهای دولت در قبال محیط زیست برانگیخته است.
اسپیسایکس در حال ساخت یک نیروگاه گازی دائمی به ظرفیت ۱.۲ گیگاوات برای تامین انرژی این مرکز داده است که تا زمان تکمیل، توربینهای فعلی به کار خود ادامه میدهند. این نیروگاه جدید شامل ۴۱ توربین با اندازههای مختلف خواهد بود. همچنین، ایلان ماسک اخیراً شرکت APR Energy را که در زمینه نیروگاههای موقت گازی تخصص دارد، خریداری کرده و به نظر میرسد توربینهای آن شرکت برای پروژه دیگری در نظر گرفته شدهاند.
این خبر برای مخاطبان ایرانی نیز درسهای مهمی دارد. ایران نیز با چالشهای مشابهی در زمینه تامین انرژی پایدار برای مراکز داده رو به روست و بحثهایی درباره استفاده از سوختهای فسیلی یا انرژیهای تجدیدپذیر وجود دارد. نحوه تعامل شرکتهای بزرگ فناوری با مقررات زیستمحیطی و فشارهای قانونی میتواند الگویی برای سیاستگذاران ایرانی باشد. همچنین، توجه به ابعاد امنیت ملی در توسعه زیرساختهای دیجیتال از نکات قابل تامل است.
در نهایت، باید دید آیا اسپیسایکس و ایکسایآی میتوانند همزمان با پیشبرد پروژههای بلندپروازانه خود، تعهدات زیستمحیطی را نیز رعایت کنند یا خیر.