هزینه ۴۱۰ میلیون دلاری Recursive برای محاسبات ابری آمازون؛ آغاز عصر هوش مصنوعی خودبهبود

Recursive Superintelligence، استارتاپ تازه‌نفس در حوزه هوش مصنوعی که اردیبهشت ماه گذشته با جذب سرمایه‌ای ۶۵۰ میلیون دلاری از حالت مخفی خارج شد، روز گذشته از امضای قراردادی ۴۰۰ میلیون دلاری با سرویس‌های وب آمازون (AWS) برای تأمین قدرت محاسباتی خبر داد. این مبلغ که ۴۱۰ میلیون دلار هزینه در بر خواهد داشت، بخش عمده‌ای از کل سرمایه این شرکت را به خود اختصاص داده است. اما ریچارد سوکر، مدیرعامل این شرکت، در گفت‌وگو با TechCrunch تأکید کرد که این تازه اول راه است و انتظار دارد به‌زودی قراردادهای بسیار بزرگتری در راه باشند.

به‌گزارش تک‌کرانچ، تمرکز اصلی Recursive بر توسعه سامانه‌های خودبهبود (Recursive Self-Improvement یا RSI) است؛ رویکردی بلندپروازانه که در آن، هوش مصنوعی بدون دخالت مستقیم انسان، قابلیت‌های خود را بهبود می‌بخشد و توسعه می‌دهد. این روش نیازمند حجم عظیمی از پردازش ابری است و به‌همین دلیل، بخش زیادی از بودجه شرکت به‌جای استخدام نیروی انسانی، صرف قدرت محاسباتی می‌شود. سوکر در این باره می‌گوید: «برای ما، موضوع اصلی تعداد کارمندان نیست، تعداد عامل‌های هوشمند (agents) اهمیت دارد.»

قرارداد با AWS چندساله است و بر اساس آن، دو طرف زیرساختی اختصاصی برای این دست استارتاپ‌ها طراحی خواهند کرد. جیسون بنت، معاون بخش استارتاپ‌ها و سرمایه‌گذاری خطرپذیر AWS، می‌گوید: «بخشی از توافق این است که ما به‌صورت مشترک زیرساختی را توسعه دهیم که دقیقاً برای نیازهای این نوع شرکت‌ها ساخته شده است.» این اقدام می‌تواند مسیر را برای جذب سایر شرکت‌های بنیادی هوش مصنوعی نیز هموار کند.

اما خبر داغ‌تر این است که سوکر وعده داده محصولات عملی حاصل از این فناوری ظرف چند ماه آینده، یعنی تا حدود مهرماه، به بازار عرضه شوند. او می‌گوید: «چیزهای ملموس و مفیدی خواهید دید که می‌توانید با آنها کار کنید، نه در عرض چند فصل یا چند سال، بلکه تا چند ماه دیگر.»

چه درس‌هایی برای ایران؟

این رویداد برای جامعه فناوری ایران، به‌ویژه پژوهشگران و استارتاپ‌های هوش مصنوعی، حاوی نکات مهمی است. نخست آنکه رقابت جهانی به‌شدت به سمت سامانه‌های خودبهبود متمایل شده و نقش نیروی انسانی در توسعه هوش مصنوعی به‌تدریج کاهش می‌یابد. دوم، چنین پروژه‌هایی نیازمند دسترسی به زیرساخت‌های ابری قدرتمند و پایدار هستند؛ چیزی که به‌دلیل تحریم‌ها، در ایران با محدودیت‌های جدی مواجه است. این شکاف زیرساختی می‌تواند به‌سرعت فاصله میان توانمندی‌های داخلی و پیشرفت‌های جهانی را افزایش دهد.

با این حال، همه راه‌ها به GPU‌های میلیون دلاری ختم نمی‌شود. بخشی از تحقیقات در زمینه خودبهبودی می‌تواند بر پایه الگوریتم‌ها و مدل‌های باز (open source) پیش برود. همچنین استارتاپ‌های ایرانی شاید بتوانند با تمرکز بر کاربردهای خاص و کم‌هزینه‌تر، از این موج عقب نمانند. اما روشن است که بدون سرمایه‌گذاری هدفمند روی زیرساخت‌های داخلی و استفاده هوشمندانه از منابع محدود، شکاف دیجیتالی عمیق‌تر خواهد شد.

امضای این قرارداد بزرگ، سیگنالی روشن برای فعالان هوش مصنوعی در سراسر جهان است: آینده از آنِ کسانی است که بتوانند منابع محاسباتی لازم برای تربیت و بهبود مدل‌ها را فراهم کنند، چه با اتکا به ابرغول‌های فناوری و چه با نوآوری در بهینه‌سازی.