تبلیغ هوش مصنوعی متا با آهنگی درباره انقراض بشر؛ خوشبینی کور یا ناآگاهی محض؟
متا اخیراً تبلیغی برای ترویج هوش مصنوعی منتشر کرده که در آن از آهنگ "پنج سال" دیوید بویی استفاده شده است؛ ترانهای که در واقع به پایان قریبالوقوع جهان اشاره دارد. این انتخاب متناقض سوالات جدی درباره رویکرد غولهای فناوری در بازاریابی هوش مصنوعی ایجاد میکند.
مقدمه: شرکت متا به تازگی تبلیغی احساسی و رنگارنگ برای هوش مصنوعی منتشر کرده که در نگاه اول، آیندهای روشن و سرشار از ارتباطات انسانی را نوید میدهد. اما نکته عجیب ماجرا اینجاست: آهنگی که بر روی این تصاویر شاد پخش میشود، در واقع درباره پایان جهان و نابودی بشر است!
این خبر را نخستین بار TechCrunch منتشر کرد و به انتخاب آهنگ "پنج سال" (Five Years) از دیوید بویی در این تبلیغ پرداخت. ترانهای که برخلاف حال وهوای خوشبینانه تبلیغ، داستان بشریت را روایت میکند که تنها پنج سال تا یک فاجعه بزرگ و انقراض جمعی فرصت دارد.
آگهی متا؛ از چشمهای بسته تا لبخندهای مصنوعی
تبلیغ متا با تصویری سیاه و سفید از یک چشم آغاز میشود و ما تیترهای نگرانکنندهای را میبینیم که هشدار میدهند هوش مصنوعی مشاغل را نابود کرده، انسانها را منزوی میکند و بحرانهای جهانی به بار میآورد. صدای گوینده میگوید: «بعضیها میخواهند باور کنید که هوش مصنوعی باعث میشود کمتر احساس ارتباط کنیم. این که ما را پشت سر میگذارد. ما به شدت مخالفیم.» ناگهان تصویر رنگی میشود و صحنههایی از شادی و صمیمیت نشان داده میشود: زوجی در حال رقص روی پشت بام، نوجوانانی که در دریاچه شنا میکنند، کودکی که در دشتی میدود و دوستانی که پس از جدایی همدیگر را در آغوش میگیرند.
گوینده ادامه میدهد: «ما را خوشبین بنامید. ما را رؤیاپرداز بنامید. هر غلطی دوست دارید بکنید. اما ما روی مردم شرط میبندیم و از این شرطبندی خوشمان میآید. آینده برای همه است.»
تناقض بزرگ؛ شعر پایان جهان در تبلیغ طلوع هوش مصنوعی
در تمام طول این تصاویر شاد، آهنگ "پنج سال" از دیوید بویی پخش میشود. بخشی که در تبلیغ استفاده شده، ریتمی شاد و مکرر کلمه "مردم" (People) دارد: «People, people, people...» اما اگر به متن کامل آهنگ دقت کنیم، متوجه میشویم که بویی از زبان ناظری خبر میدهد که به تازگی اعلام شده زمین تنها پنج سال دیگر فرصت دارد:
«خبر تازه رسیده بود پنج سال برای گریه کردن باقی مانده بود گوینده اخبار گریه میکرد و به ما گفت زمین واقعاً در حال مرگ است آنقدر گریه کرد که صورتش خیس شد آن موقع بود که فهمیدم دروغ نمیگوید»
انتخاب چنین آهنگی برای تبلیغی که میخواهد نویدبخش آیندهای روشن با هوش مصنوعی باشد، طنزی تلخ و ناخواسته ایجاد میکند. انگار متا ناخودآگاه اذعان دارد که مسیر فعلی توسعه هوش مصنوعی میتواند به نابودی منجر شود!
غولهای فناوری و بیسوادی ادبی!
این نخستین بار نیست که شرکتهای فناوری در انتخاب نمادها و اشعار دچار اشتباهات فاحش میشوند. TechCrunch یادآوری میکند که متا پیشتر به کارمندان جدید کتاب «بازیکن شماره یک آماده» (Ready Player One) را هدیه میداد؛ رمانی علمی-تخیلی درباره آیندهای دیستوپیایی که در آن یک شرکت فناوری واقعیت مجازی بسیار قدرتمند و شرور میشود. سم آلتمن، مدیرعامل OpenAI نیز از فیلم «Her» (درباره وابستگی عاطفی به هوش مصنوعی و پیامدهایش) الهام گرفته است. ایلان ماسک هم درگیر بحث درباره «دقت» اقتباس سینمایی «اودیسه» است؛ داستانی پر از موجودات افسانهای و دخالت خدایان!
به نظر میرسد مدیران فناوری بیش از آنکه نگران درک مفاهیم فرهنگی باشند، به فکر رقابت در ساخت تبلیغات عجیب و ترسناک هستند. آنتروپیک (Anthropic) هم چندی پیش تبلیغی منتشر کرد که با تصویر خانهای در حال سوختن شروع میشد و بعد تصاویری از نظارت جمعی، افراد بیخانمان، گورستان و کارگران معدن نشان میداد. این شرکت میخواست بگوید که خطرات هوش مصنوعی را درک میکند، اما پیام نهایی بیشتر شبیه کابوسی آخرالزمانی از آب درآمد.
افکار عمومی؛ دور از خوشبینی تبلیغاتی
در حالی که شرکتهای هوش مصنوعی برای شکلدهی به برداشت عمومی رقابت میکنند، نظرسنجیها نشان میدهد که مردم چندان تحت تأثیر قرار نگرفتهاند. بر اساس گزارش Pew، تنها 16 درصد از آمریکاییها معتقدند تأثیر هوش مصنوعی بر جامعه در 20 سال آینده مثبت خواهد بود و 40 درصد باور دارند این تأثیر منفی است. به نظر میرسد این آمارها پاسخی روشن به خوشبینی تبلیغاتی متا باشد؛ مردمی که آهنگ پایان جهان را در تبلیغ «آینده روشن» میشنوند، شاید حق داشته باشند شکاک بمانند.
شاید بهتر باشد شرکتهای فناوری به جای صرف میلیاردها دلار برای تبلیغات متناقض، کمی هم برای مطالعه ادبیات و فلسفه هزینه کنند. آینده هوش مصنوعی هر چه باشد، بعید است با آهنگهای آخرالزمانی رنگ و بویی از امید بگیرد.