وینت سرف، پدر اینترنت، سرانجام از گوگل بازنشسته شد
وینت سرف، یکی از معماران اصلی پروتکلهای اینترنت، پس از بیش از ۲۰ سال فعالیت بهعنوان مبلغ ارشد اینترنت در گوگل، بازنشسته میشود. پیشبینیهای او درباره آینده هوش مصنوعی و ضرورت استانداردسازی، برای توسعهدهندگان ایرانی نیز درسآموز است.
وینتون سرف (Vinton Cerf) که از او بهعنوان «پدر اینترنت» یاد میشود، هفته آینده پس از بیش از دو دهه حضور در گوگل، از سمت خود بهعنوان مبلغ ارشد اینترنت (Chief Internet Evangelist) کنارهگیری میکند. این بازنشستگی نقطه پایان یکی از تأثیرگذارترین دورانها در تاریخ فناوری است.
سرنوشت اینترنت بدون تلاشهای سرف و رابرت کان (Robert Kahn) در دهه ۱۹۷۰ میلادی شکل دیگری میداشت. آنها با طراحی پروتکلهای TCP/IP، قواعدی را بنا نهادند که اجازه میدهد شبکههای کامپیوتری متفاوت با یکدیگر ارتباط برقرار کنند. این معماری پایه و اساس شبکه جهانی وب را تشکیل داد و افتخاراتی چون مدال آزادی رئیسجمهوری و جایزه تورینگ را برای سرف به ارمغان آورد.
سرف از سال ۲۰۰۵ به گوگل پیوست و نقشی کلیدی در ترویج اینترنت باز و خطمشیهای دسترسی ایفا کرد. عنوان «مبلغ اینترنت» او شاید امروز عجیب به نظر برسد؛ چرا که اینترنت دیگر نیازی به مبلغ ندارد، اما در سالهای اولیه حضورش، مأموریت او یادآوری قدرت اینترنت به جهانیان بود.
بنا بر گزارش تککرانچ، در آخرین حضور عمومی خود در کنفرانس «مرزهای باز» (Open Frontier) که توسط مؤسسه لود برگزار شد، سرف در کنار چهرههای برجستهای چون دیو پترسون (Dave Patterson) پدر معماری RISC و فرانسوا شوله (François Chollet) خالق کتابخانه یادگیری عمیق Keras به بحث درباره پایداری پروژههای متنباز و آینده فناوری پرداخت.
بحث اصلی این پنل به چالش تمرکز مدلهای پیشرفته هوش مصنوعی در دستان چند آزمایشگاه بزرگ اختصاص داشت. سرف اما پیشبینی کرد که ظهور عاملهای هوش مصنوعی (AI agents) – نرمافزارهایی که میتوانند بهطور مستقل عمل و با یکدیگر هماهنگ شوند – شرکتهای فناوری را بار دیگر به سمت پروتکلهای استانداردشده سوق خواهد داد.
او گفت: «مدل عاملی هوش مصنوعی، با چندین عامل از منابع گوناگون که با هم تعامل دارند، ترکیبپذیری و الزام به همکاری و استانداردسازی را تحمیل خواهد کرد.»
سرف برخلاف برخی کارشناسان که به کفایت زبان طبیعی برای ارتباط میان عاملهای مبتنی بر مدلهای زبانی بزرگ باور دارند، بر ضرورت استانداردهای رسمی تأکید کرد. او با یادآوری بازی «تلفن خراب» (telephone game) تشبیه جالبی ارائه داد: «تصور کنید گروهی از عاملها با یکدیگر به زبان طبیعی صحبت کنند؛ مانند همان بازی که پیامی را در گوش هم زمزمه میکنید و پس از ده نفر کاملاً تحریف میشود. این واقعاً ترسناک است. دقت برای تعامل بین عاملها حیاتی است.»
این پیشبینیها برای جامعه فناوری ایران نیز اهمیت دارد. در جهانی که به سمت اقتصاد عاملهای هوش مصنوعی حرکت میکند، شرکتهایی که استانداردهای اولیه را تعریف کنند، نفوذی بیاندازه خواهند یافت. توسعهدهندگان ایرانی با تکیه بر تجربه پروتکلهای باز و فرهنگ نرمافزار آزاد میتوانند در شکلدهی به این زیرساختهای حیاتی نقش داشته باشند.
در پایان این نشست، پترسون با یادآوری خاطرهای از دهه ۱۹۷۰ به سبک لباس پوشیدن سرف اشاره کرد: خوشپوشترین دانشمند کامپیوتری که تاکنون دیده است. سرف هم با شوخطبعی پاسخ داد که همیشه با کت و شلوار و جلیقه میخواسته متمایز باشد، نه با موهای بلند و خالکوبی.
بازنشستگی وینت سرف یادآور نقش بیبدیل او در شکلگیری اینترنت است، اما هشدارهای او درباره آینده هوش مصنوعی شاید میراث تازهای برای نسل بعدی فناوران باشد.