هوش مصنوعی وعده نابودی مشاغل مهندسی را میداد، اما دادههای جدید از مقاومت بالای آنها حکایت دارند
گزارش جدید صندوق سرمایهگذاری سیگنالفایر نشان میدهد که برخلاف روایت غالب از اخراجهای ناشی از هوش مصنوعی، مهندسان سهم بیشتری از استخدامهای جدید را به خود اختصاص دادهاند و حوزه مهندسی مقاومترین بخش در بازار کار فناوری بوده است.
آیا هوش مصنوعی واقعاً مشاغل را جایگزین میکند؟ این سؤال به موضوع بحثهای داغ تبدیل شده است. در ماه مه، اخراجهای فناوری به بالاترین سطح ماهانه در سالهای اخیر رسید و بر اساس گزارش شرکت خدمات جابهجایی شغلی Challenger, Gray & Christmas، هوش مصنوعی بیشترین دلیل ذکر شده برای این اخراجها بود.
در تئوری، مهندسی نرمافزار یکی از آسیبپذیرترین حوزهها در برابر اتوماسیون است، بهویژه با توجه به پذیرش سریع ابزارهای کدنویسی مبتنی بر هوش مصنوعی. اما پژوهشگران شرکت سرمایهگذاری خطرپذیر سیگنالفایر (SignalFire) میگویند دادههای استخدام داستان دیگری را روایت میکنند.
اَشر بنتاک، رئیس تحقیقات سیگنالفایر، میگوید: «دلیلهایی که برای بسیاری از اخراجها ذکر میشود، مداوم هوش مصنوعی است و بهطور خاص به کدنویسی اشاره میکنند؛ میگویند یک مهندس میتواند کار چندین مهندس گذشته را انجام دهد. اما آنچه ما در عمل میبینیم، کمی با این ادعا ناسازگار است.»
تحلیل سیگنالفایر که مسیر شغلی میلیونها کارمند را در بیش از ۸۰ میلیون شرکت ردیابی کرده، نشان میدهد که مهندسی مقاومترین حوزه شغلی در سال ۲۰۲۵ بوده است. این گزارش به جای تمرکز بر اخراجها که ردیابی آنها به دلیل تأخیر در بهروزرسانی وضعیت استخدامی دشوار است، دادههای استخدام را به عنوان شاخص دقیقتری از روندهای نیروی کار بررسی کرده است.
یافتههای کلیدی
- در حالی که استخدام کلی در شرکتهای بزرگ فناوری نسبت به سطح سال ۲۰۱۹ حدود ۲۵ درصد کاهش یافته، اما کاهش استخدام در بخش مهندسی تنها ۱۱ درصد بوده است.
- بر اساس گزارش «وضعیت استعداد» سیگنالفایر، در سال ۲۰۲۵، مهندسان ۵۵ درصد از کل استخدامهای جدید در ۱۲ شرکت «غول فناوری» شامل آلفابت، متا، اپل، آمازون، مایکروسافت، نتفلیکس، انویدیا، تسلا، اوبر، ایربیانبی، بلاک و استرایپ را تشکیل میدادند. این رقم در مقایسه با ۴۶ درصد سال ۲۰۱۹ افزایش قابل توجهی را نشان میدهد.
- نیاز مداوم به مهندسان در استارتاپهای اولیه نیز مشهود بود؛ این شرکتها در مجموع ۷ درصد بیشتر از سال ۲۰۱۹ مهندس استخدام کردهاند.
اگر هوش مصنوعی واقعاً جایگزین استعداد مهندسی میشد، بنتاک استدلال میکند که استخدام مهندسی باید اولین بخشی میبود که در رکود فعلی استخدام کاهش مییافت. در عوض، دادهها نشان میدهد که تعداد مهندسان سریعتر از بسیاری از دیگر حوزههای شغلی در فناوری رشد میکند.
دیدگاههای دیگر
داریو آمودی، مدیرعامل آنتروپیک، سال گذشته هشدار داد که هوش مصنوعی میتواند نیمی از مشاغل اداری سطح مبتدی را از بین ببرد و نرخ بیکاری را تا ۲۰ درصد ظرف پنج سال افزایش دهد. اما پیتر مککروری، رئیس بخش اقتصاد آنتروپیک، در ماه مارس به تککرانچ گفت که هنوز هیچ تأثیر قابل توجهی از هوش مصنوعی بر نیروی کار مشاهده نکرده است.
مککروری گفت: «حداقل تفاوت مادی بزرگی در نرخ بیکاری» بین کارگرانی که از Claude برای «اصلیترین وظیفه شغلی خود به روشهای خودکار» استفاده میکنند - مانند نویسندگان فنی، منشیهای ورود داده و مهندسان نرمافزار - و کارگران در مشاغلی که کمتر در معرض هوش مصنوعی هستند و نیاز به «تعامل فیزیکی و مهارت دستی با دنیای واقعی» دارند، وجود ندارد.
جنسن هوانگ، مدیرعامل انویدیا، حتی فراتر رفت و صراحتاً این نظریه را رد کرد که هوش مصنوعی جایگزین مهندسان خواهد شد. او در مصاحبهای با دانشکده کسبوکار استنفورد گفت: «بعضیها میگفتند هوش مصنوعی تمام مشاغل مهندسی نرمافزار را نابود خواهد کرد.» او سپس استدلال کرد که واقعیت برعکس است. اکنون که همه مهندسان انویدیا از هوش مصنوعی عاملگرا استفاده میکنند، «مهندسان نرمافزار پرمشغلهتر از همیشه هستند.»
هوانگ افزود که در حالی که عاملها کد را تقریباً فوری مینویسند، آنها مدام مهندسان را تحت فشار میگذارند تا «ایده بعدی» را خلق کنند.
پارادوکس جوونز
فعلاً، به نظر میرسد که با مسلح شدن به هوش مصنوعی، مهندسی به نمونه کلاسیک پارادوکس جوونز تبدیل شده است - این ایده که کارایی بیشتر تقاضا برای یک منبع را کاهش نمیدهد، بلکه آن را افزایش میدهد، زیرا کار برای پر کردن ظرفیت جدید گسترش مییابد. همانطور که بنتاک درباره استعداد مهندسی در این لحظه گفت: «آنها ناگهان بسیار مولدتر شدهاند و کار بیپایانی برای انجام وجود دارد.»