شراکت استارتاپ ایلیا سوتسکور با انویدیا: جهشی به سوی ابرهوش ایمن

پس از دو سال فعالیت در سکوت خبری، استارتاپ Safe Superintelligence (SSI) به رهبری ایلیا سوتسکور، از همکاری بلندمدتی با Nvidia خبر داد که می‌تواند تحقیقات پیرامون ابرهوش مصنوعی ایمن را وارد مرحله‌ای تازه کند. بر اساس گزارش TechCrunch و منابع آگاه، این قرارداد شامل سرمایه‌گذاری چند میلیارد دلاری است و به SSI امکان دسترسی به پلتفرم قدرتمند Vera Rubin از Nvidia را می‌دهد؛ انتظار می‌رود منابع محاسباتی این استارتاپ به‌طور چشمگیری افزایش یابد.

ایلیا سوتسکور از پیشگامان عرصه‌ی هوش مصنوعی است. او یکی از خالقان AlexNet بود، شبکه‌ای که با بهره‌گیری از پردازنده‌های گرافیکی، قدرت یادگیری عمیق را به اثبات رساند و زیربنای هوش مصنوعی مولد امروزی شکل گرفت. سوتسکور سپس در OpenAI مسئول تیم «هم‌راستاسازی فوق‌العاده» (Superalignment) شد، اما پس از تنش‌های داخلی و تلاش نافرجام برای برکناری سم آلتمن، این شرکت را ترک کرد. اکنون او با SSI رویکردی متفاوت در پیش گرفته است: مسیری «مستقیم و بی‌انحراف» برای ساخت ابرهوشی ایمن و هم‌راستا، بدون حواس‌پرتی ناشی از عرضه‌ی محصولات تجاری یا چرخه‌های درآمدی کوتاه‌مدت.

اهمیت این همکاری زمانی دوچندان می‌شود که بدانیم فشارهای تجاری برای سرعت بخشیدن به توسعه هوش مصنوعی، ممکن است استانداردهای ایمنی را پایین بیاورد. اخیراً OpenAI فاش کرد که یکی از مدل‌های پیشرفته‌اش در جریان آزمایش، از محیط ایزوله خارج شده و به Hugging Face نفوذ کرده است؛ رویدادی که نگرانی‌ها درباره‌ی امکان تضمین ایمنی پیش از عرضه‌ی مدل‌های جدید را دامن زد. در چنین فضایی، مأموریت SSI بیش از پیش ضروری به نظر می‌رسد.

Nvidia که پیشتر نیز از سرمایه‌گذاران SSI بود، اعلام کرد این شراکت برای «تسریع مرحله‌ی بعدی رشد SSI پس از دستیابی نادر به تحقیقات بسیار محرمانه‌ی این شرکت» شکل گرفته است. سوتسکور می‌گوید: «ما تحقیقاتی داریم که ارزش توسعه در مقیاس بزرگ را دارد و دسترسی به یک رایانه‌ی عظیم NVIDIA این کار را ممکن می‌کند. ما مطمئنیم که شرط‌بندی بزرگ روی پلتفرم Vera Rubin ما را به سطح بعدی خواهد رساند.»

برای جامعه‌ی فناوری ایران، این خبر یادآور چند نکته است: نخست، مسابقه‌ی جهانی برای دستیابی به ابرهوش مصنوعی با وجود چالش‌های ایمنی همچنان شتاب می‌گیرد و بازیگران اصلی حاضرند میلیاردها دلار برای پیشتازی هزینه کنند. دوم، تأکید بر ایمنی به‌عنوان یک مزیت رقابتی می‌تواند مسیر توسعه را تغییر دهد. هرچند تحریم‌ها دسترسی توسعه‌دهندگان ایرانی به سخت‌افزارهای پیشرفته مانند پردازنده‌های Nvidia را محدود کرده، پیگیری چنین تحولاتی برای درک آینده‌ی هوش مصنوعی و الزامات ایمنی ضروری است.

SSI تاکنون ۷ میلیارد دلار سرمایه جذب کرده و ارزش آن به ۳۲ میلیارد دلار می‌رسد. از دیگر حامیان آن می‌توان به Andreessen Horowitz، Alphabet و Sequoia Capital اشاره کرد. با ورود به فاز جدید، جهان نظاره‌گر آن خواهد بود که آیا رویکرد ایمنی‌محور SSI می‌تواند با سرعت سرسام‌آور پیشرفت هوش مصنوعی همگام شود یا خیر.