شایعه جنجالی خرید استارتاپ رباتیک توسط انتروپیک؛ اوپن‌ای‌آی مانع می‌شود؟

در آخر هفته‌ای که گذشت، دنیای هوش مصنوعی با شایعه‌ای داغ شد: شرکت انتروپیک (Anthropic) در آستانه خرید استارتاپ رباتیک Physical Intelligence است. این شایعه ابتدا توسط رابرت اسکوبل، وبلاگ‌نویس فناوری، در شبکه اجتماعی X منتشر شد و به سرعت فراگیر شد، حتی پس از آنکه مدیرعامل Physical Intelligence آن را تکذیب کرد. اما ماجرا به همین سادگی نبود، زیرا طبق گزارش The Information، دو شرکت واقعاً در بهار امسال مذاکراتی برای خرید انجام داده بودند.

Physical Intelligence یک استارتاپ معمولی نیست. این شرکت که حدود دو سال پیش توسط لاکی گروم، سرمایه‌گذار و کارآفرین برجسته، به همراه محققان سابق گوگل و اساتید دانشگاه‌های استنفورد و برکلی تأسیس شد، تاکنون بیش از یک میلیارد دلار سرمایه جذب کرده و بهار امسال نیز گزارش‌هایی از مذاکره برای جذب یک میلیارد دلار دیگر با ارزش‌گذاری ۱۱ میلیارد دلار منتشر شد. مدل هوش مصنوعی این شرکت با نام π0.5 (مدل پی صفر نقطه پنج) یکی از مغزهای رباتیک پرکاربرد در تحقیقات رباتیک است.

انکار مدیرعامل Physical Intelligence، کارول هاسمن، چندان قاطعانه نبود. او در پیامی در اسلک به کارمندانش گفت این گزارش‌ها صحت ندارد و در کنار آن یک تصویر متحرک (گیف) از شخصیتی در سریال The Office که سرش را به نشانه «نه» تکان می‌دهد، فرستاد! این واکنش طنزآمیز، بیش از آنکه به شایعات پایان دهد، بر گمانه‌زنی‌ها افزود.

اما چرا انتروپیک باید به دنبال خرید یک استارتاپ رباتیک باشد؟ پاسخ در چشم‌انداز بلندمدت هوش مصنوعی نهفته است: درک دنیای فیزیکی ممکن است پیش‌نیازی برای سیستم‌های فوق‌هوشمند (Superintelligent systems) باشد و هیچ حجمی از داده‌های متنی اینترنتی نمی‌تواند جایگزین آن شود. انتروپیک اگرچه آزمایشگاه سخت‌افزاری مانند اوپن‌ای‌آی نساخته، اما تحقیقاتی در این زمینه انجام داده است. از جمله پروژه Fetch در نوامبر گذشته که نشان داد مدل کلود (Claude) چقدر می‌تواند به افراد غیرمتخصص در برنامه‌نویسی یک سگ رباتیک کمک کند. فاز دوم این پروژه در ژوئن امسال نشان داد که مدل جدیدتر وظایف مشابه را حدود ۲۰ برابر سریع‌تر از بهترین تیم انسان به‌همراه کلود در سال قبل انجام می‌دهد.

در طرف دیگر، اوپن‌ای‌آی نیز سابقه جالبی در رباتیک دارد. این شرکت که روزگاری دست رباتیکی ساخته بود که می‌توانست مکعب روبیک را حل کند، گروه رباتیک خود را در سال ۲۰۲۱ منحل کرد. اما در سال ۲۰۲۴ دوباره به میدان بازگشت و یک آزمایشگاه رباتیک انسان‌نما در سانفرانسیسکو راه‌اندازی کرد. در اواخر می ۲۰۲۶، سم آلتمن رسماً اعلام کرد که «اوپن‌ای‌آی رباتیکس» در حال استخدام است و هدف کوتاه‌مدت، ربات‌هایی برای کارهای زیرساختی و هدف بلندمدت، ربات شخصی برای همه است.

بازار خریدهای هوش مصنوعی امسال بسیار داغ بوده است. انتروپیک چهار خرید شناخته‌شده انجام داده و اوپن‌ای‌آی از سال ۲۰۲۳ دست‌کم ۱۷ شرکت را خریده است. هر دو شرکت همچنین آماده عرضه عمومی سهام (IPO) می‌شوند؛ انتروپیک در اول ژوئن و اوپن‌ای‌آی یک هفته بعد، درخواست محرمانه ثبت کردند.

اما بزرگ‌ترین پیچیدگی ماجرا اینجاست: اوپن‌ای‌آی خود یکی از سرمایه‌گذاران Physical Intelligence است. این بدان معناست که اوپن‌ای‌آی نه فقط یک رقیب، بلکه یک ذی‌نفع در این استارتاپ است. آیا سرمایه‌گذاری اولیه اوپن‌ای‌آی شامل حق امتناع (Right of refusal) در صورت فروش به رقیب می‌شود؟ این پرسشی است که هنوز بی‌پاسخ مانده. اگر Physical Intelligence واقعاً فروشی شود، احتمالاً اوپن‌ای‌آی ادعای روشن‌تری نسبت به انتروپیک خواهد داشت.

این شایعه، حتی اگر به خرید ختم نشود، نشان‌دهنده اهمیت استراتژیک رباتیک در نبرد بعدی هوش مصنوعی است. برای علاقه‌مندان فناوری در ایران، این تحولات هشداری است که آینده هوش مصنوعی تنها به نرم‌افزار محدود نمی‌شود و تسلط بر دنیای فیزیکی، میدان رقابت بعدی خواهد بود. با توجه به سرعت تحولات، احتمالاً در ماه‌های آینده اخبار بیشتری از این جبهه خواهیم شنید.