بسکتبال عجیب OpenAI؛ یادآوری ۷۰ دلاری برای فاصله گرفتن از هوش مصنوعی
شرکت OpenAI به تازگی یک توپ بسکتبال با برند ChatGPT عرضه کرده که بخشی از کمپین «Pause. Play. Prompt.» است و میخواهد به ما یادآوری کند خلاقیت فقط در صفحهنمایشها نیست. این محصول عجیب پرسشهایی را درباره بازار هدف و پیامهای متناقض غولهای فناوری برانگیخته است.
شاید شنیده باشید که OpenAI این هفته نخستین سختافزار خود را رونمایی کرد: یک کیبورد کوچک ۲۳۰ دلاری که به عنوان «مرکز فرماندهی برای کارهای مبتنی بر هوش مصنوعی مولد» (agentic work) توصیف شده. اما نکتهای که احتمالاً از قلم افتاده، این است که در کنار این محصول، OpenAI یک توپ بسکتبال با برند ChatGPT هم روانه بازار کرده است. بله، درست خواندید: یک توپ بسکتبال.
به گزارش TechCrunch، این توپ بخشی از کمپینی به نام «Pause. Play. Prompt.» (مکث، بازی، دستور) است که شعار آن یادآوری این نکته است که خلاقیت تنها در دنیای دیجیتال و صفحات نمایش خلاصه نمیشود. احتمالاً این تلاشی از سوی OpenAI برای متقاعد کردن کاربران است که تمام روز را صرف کار با ابزارهایی مثل Codex نکنند. شاید بتوان گفت این شرکت سرانجام به سلامت روان ما فکر کرده!
امّا ماجرا فقط به شعار ختم نمیشود. این توپ ۷۰ دلار قیمت دارد که از جنسی لاستیکی ۱۰۰٪ ساخته شده و برای بازی در فضای باز مناسبتر از توپهای چرمی گرانقیمت است. جالب اینجاست که OpenAI در توصیف محصول، جهانی را ترسیم میکند که در آن هنوز میتوان بیرون از خانه ورزش کرد، آن هم در حالی که گسترش هوش مصنوعی مولد، ردپای کربنی شرکتهای فناوری را به شدت افزایش داده است. این تناقض، طنز تلخی را به داستان اضافه میکند.
پرسش اصلی این است: چه کسی حاضر است برای چنین توپی ۷۰ دلار بپردازد؟ تصور کنید با این توپ در زمین بسکتبال محلهتان حاضر شوید؛ شاید واکنشها از تمسخر فراتر نرود. در سیلیکونولی که غرق در تب هوش مصنوعی و اصطلاحاتی مانند «tokenmaxxing» است، شاید این محصول جذاب به نظر برسد، امّا در دنیای واقعی، حمل یک توپ با لوگوی ChatGPT بیشتر شبیه به شوخی است تا یک کالای جدی. اگر این توپ هدیهای تبلیغاتی از یک کنفرانس بود، شاید با نگاه طنزآمیز قابل قبول میبود، امّا خرید آن با این قیمت، تصمیمی عجیب به نظر میرسد.
جالب اینجاست که OpenAI تنها به توپ بسکتبال اکتفا نکرده و مجموعهای از کالاهای تبلیغاتی دیگر هم عرضه کرده است: تیشرتهایی با جملات انگیزشی مانند «تحقیق خوب زمان میبرد» یا سویشرتهای یقهدار ۱۷۵ دلاری که به خط شکسته کلمه «research» بر آن حک شده و در توضیحاتش آمده: «یقهای شق و رق که روزهای دانشگاه را تداعی میکند.» (هرچند یک شیء بیجان واقعاً میتواند چنین تداعیای ایجاد کند؟ شاید بهتر باشد نویسندگان این متون، خودشان به جای ChatGPT ایمیلهایشان را بنویسند!)
از نگاه یک کاربر ایرانی، این ماجرا میتواند تصویری از تلاش گاه ناشیانه شرکتهای بزرگ فناوری برای نزدیک شدن به زندگی روزمره باشد. در کشوری که دسترسی به بسیاری از خدمات OpenAI با محدودیتهایی همراه است، چنین محصولاتی تنها بخشی از اخبار عجیب دنیای فناوری به شمار میروند که شاید لبخندی بر لب بیاورند، امّا در نهایت نشان میدهند که حتی پیشرفتهترین شرکتهای هوش مصنوعی هم گاهی در تشخیص بازار هدف دچار اشتباه میشوند. (سرنوشت Humane Ai Pin را به یاد بیاورید.)
در مجموع، بسکتبال ChatGPT شاید بیش از آنکه یک محصول واقعی باشد، یک حرکت تبلیغاتی برای یادآوری تعادل بین دنیای دیجیتال و واقعی است؛ پیامی که در روزگار غلبه هوش مصنوعی، ارزش تأمل دارد.