استارتاپ اچد، رقیب انویدیا، به ارزش ۵ میلیارد دلار و فروش یک میلیارد دلاری دست یافت

استارتاپ اچد (Etched) که در زمینه طراحی تراشه‌های تخصصی برای استنتاج (Inference) هوش مصنوعی فعالیت می‌کند، روز سه‌شنبه اعلام کرد که به ارزش ۵ میلیارد دلار دست یافته و تاکنون یک میلیارد دلار سفارش قطعی برای سیستم‌های مبتنی بر تراشه اختصاصی خود ثبت کرده است. این خبر که به گزارش تک‌کرانچ منتشر شده، نشان‌دهنده شتاب فزاینده رقابت در بازار تراشه‌های هوش مصنوعی و تلاش برای شکستن انحصار انویدیا است.

اچد که در سال ۲۰۲۲ توسط دو دانشجوی ترک‌تحصیل‌کرده هاروارد تأسیس شد، تراشه‌ای طراحی کرده که به‌طور خاص برای اجرای مدل‌های بزرگ هوش مصنوعی (Large Language Models) بهینه‌سازی شده است. این تراشه برخلاف واحدهای پردازش گرافیکی (GPU) همه‌منظوره انویدیا، صرفاً بر عملیات استنتاج – یعنی پردازش درخواست‌های کاربران و تولید پاسخ – متمرکز است. استنتاج در حال حاضر بزرگ‌ترین گلوگاه و پرهزینه‌ترین بخش برای شرکت‌های هوش مصنوعی است، به‌همین دلیل سرمایه‌گذاران مشتاقانه به هر راهکاری که بتواند سرعت را افزایش و هزینه را کاهش دهد توجه می‌کنند.

بر اساس اعلام شرکت، تراشه اچد امسال با موفقیت توسط شرکت TSMC تولید شده و اکنون مرحله آزمایش با مشتریان را طی می‌کند. این استارتاپ سیستم‌های کاملی با عنوان "خوشه‌های استنتاج مرزی" (frontier inference clusters) عرضه می‌کند که شامل تراشه، رک‌های سفارشی و نرم‌افزار است. ادعا می‌شود این سیستم‌ها نسبت به رقبا سرعت بیشتر، هزینه کمتر و بهره‌وری انرژی بهتری دارند.

ارزش‌گذاری ۵ میلیارد دلاری اچد در پی جذب سرمایه ۵۰۰ میلیون دلاری در دسامبر سال گذشته محقق شد. مجموع سرمایه جذب‌شده این استارتاپ تاکنون به ۸۰۰ میلیون دلار رسیده است. در میان سرمایه‌گذاران نام‌های بزرگی دیده می‌شود؛ از جمله Andrej Karpathy، Geoffrey Hinton، Fei-Fei Li، Stanley Druckenmiller و Peter Thiel. همچنین صندوق‌های معاملاتی Jane Street و Hudson River Trading نیز در آن سرمایه‌گذاری کرده‌اند.

نکته جالب اینکه اچد در روزهای اول با بی‌اعتنایی سرمایه‌گذاران مواجه بود. بنیان‌گذاران شرکت در پادکستی تعریف کرده‌اند که در سال ۲۰۲۳، حتی با یک یادداشت ۳۰ صفحه‌ای که در آن پیش‌بینی می‌کردند هوش مصنوعی در نهایت به تراشه‌های تخصصی نیاز خواهد داشت، نتوانستند سرمایه جذب کنند و شرکت تا مرز ورشکستگی پیش رفت. اما امروز ورق برگشته و هر پروژه مرتبط با تراشه‌های هوش مصنوعی با استقبال سرمایه‌گذاران روبروست. برای نمونه، شرکت Cerebras امسال عرضه اولیه سهام موفقی داشت، Groq هم ۶۵۰ میلیون دلار جذب کرد و غول‌هایی مثل آمازون، گوگل و مایکروسافت نیز تراشه‌های اختصاصی خود را می‌سازند. حتی OpenAI هم به‌تازگی از اولین تراشه سفارشی خود با همکاری Broadcom رونمایی کرده است.

برای خوانندگان ایرانی، این خبر از چند جهت اهمیت دارد. نخست آنکه رقابت در طراحی تراشه‌های تخصصی می‌تواند به کاهش هزینه‌های استنتاج و در نتیجه کاهش هزینه کلی سرویس‌های هوش مصنوعی منجر شود. با توجه به محدودیت‌های دسترسی ایران به سخت‌افزارهای پیشرفته، هرگونه پیشرفت در بهینه‌سازی تراشه‌ها که نیاز به GPUهای گران‌قیمت را کاهش دهد، ممکن است در بلندمدت به نفع توسعه‌دهندگان و شرکت‌های ایرانی تمام شود – اگرچه تحریم‌ها همچنان مانع اصلی هستند. دوم اینکه موفقیت استارتاپی مثل اچد نشان می‌دهد که حتی در سایه غول‌هایی مانند انویدیا، هنوز فرصت برای نوآوری‌های بزرگ وجود دارد. این می‌تواند الهام‌بخش کارآفرینان ایرانی حوزه فناوری باشد که با تمرکز بر نیازهای خاص، بازارهای جدیدی خلق کنند.

با این حال، اچد هنوز راه درازی تا اثبات توانایی‌های خود دارد. رقابت با انویدیا که سال‌هاست زیرساخت‌های نرم‌افزاری و اکوسیستم توسعه‌دهندگان را در انحصار دارد، چالش بزرگی است. از سوی دیگر، شرکت‌های ابری بزرگ نیز با بودجه‌های هنگفت در حال توسعه تراشه‌های اختصاصی خود هستند. اما اگر اچد بتواند وعده‌های خود را عملی کند، شاید شاهد تغییری اساسی در بازار تراشه‌های هوش مصنوعی باشیم.