انقلاب رباتیک در ساخت نیروگاه‌های خورشیدی؛ استارتاپ گریت با ۳۴ میلیون دلار پا به میدان گذاشت

جهان با شتابی بی‌سابقه در حال روی‌آوردن به انرژی خورشیدی است. کشورها و شرکت‌ها برای دستیابی به استقلال انرژی و مقابله با تغییرات اقلیمی، میلیاردها دلار در احداث نیروگاه‌های خورشیدی سرمایه‌گذاری می‌کنند. اما این روند با یک چالش بزرگ روبروست: کمبود نیروی کار ماهر برای نصب پنل‌های خورشیدی. حالا یک استارتاپ آمریکایی به نام Gritt با استفاده از نسل جدید هوش مصنوعی و ربات‌های صنعتی، قصد دارد این مشکل را حل کند.

به گزارش TechCrunch، گریت که توسط دو رباتیک‌دان فارغ‌التحصیل دانشگاه کارنگی ملون، پونیت پوری و ویشال دوگار، تأسیس شده، امروز از حالت مخفی خارج شد و اعلام کرد که مجموعاً ۳۴ میلیون دلار سرمایه جذب کرده است. این سرمایه شامل ۲۶ میلیون دلار در دور Series A به رهبری Obvious Ventures و با مشارکت Union Square Ventures و Active Impact Investment می‌شود. پیش‌تر نیز این استارتاپ یک دور سرمایه‌گذاری اولیه از حامیانی مانند First Round Capital دریافت کرده بود.

گریت به‌جای ساخت ربات از صفر، از سخت‌افزار آماده (off-the-shelf) استفاده می‌کند. آن‌ها ربات‌های مفصلی شرکت‌هایی مانند کاوازاکی را با مدل‌های هوش مصنوعی خود کنترل می‌کنند. اولین وظیفه‌ای که این سامانه انجام می‌دهد، تخلیه پنل‌های خورشیدی بزرگ و شیشه‌ای، حمل آن‌ها به سمت فریم‌های فلزی نصب، و سپس قرار دادنشان روی فریم‌ها با دقت زیر میلی‌متری است تا کارگران بتوانند پیچ‌ومهره‌ها را ببندند.

پوری، مدیرعامل گریت، می‌گوید: «هدف ما ساختن هوشی است که بتواند در محیط‌های بیرونی و پرآشوب سایت‌های ساخت‌وساز کار کند و به‌اندازه‌ای قابل تعمیم باشد که در شرایط مختلف جواب دهد.» نتایج میدانی امیدوارکننده است: به گفته او، یک گروه ۸ نفره معمولاً ۸۰۰ پنل در روز نصب می‌کند، اما همین گروه با کمک سامانه گریت می‌تواند روزانه ۳,۰۰۰ تا ۴,۰۰۰ پنل نصب کند.

این استارتاپ هم‌اکنون قراردادی برای نصب ۲.۸ گیگاوات پنل خورشیدی در ۱۸ ماه آینده دارد و مشتریانش سه‌تا از ده شرکت بزرگ ساخت‌وساز برق در آمریکا هستند. گریت امیدوار است تا شش ماه دیگر ۴۸ سامانه خود را عملیاتی کند. یکی از مشتریان که نخواست نامش فاش شود، به TechCrunch گفت که با این سامانه می‌تواند در سایت‌های دورافتاده که جذب کارگر دشوار است، به‌راحتی کار کند و همچنین انتظار کاهش آسیب‌های کارگری ناشی از بلندکردن پنل‌های ۱۰۰ پوندی را دارد.

گریت در رقابت با شرکت‌هایی مانند Luminous Robotics، Cosmic و Trinabot چینی قرار دارد، اما وجه تمایز اصلی آن استفاده از سخت‌افزار آماده به‌جای ساخت ربات اختصاصی است. این رویکرد می‌تواند به گریت امکان دهد سریع‌تر رشد کند و هزینه‌های کمتری داشته باشد. آن‌ها قصد دارند وظایف دستکاری جدیدی مانند بستن پیچ پنل‌ها، حفاری برای پست‌ها و حتی ساخت رک‌ها را به سامانه اضافه کنند. در بلندمدت نیز به سراغ کارهای سنگین و تکراری دیگر در ساخت‌وساز مانند بستن میلگرد (rebar tying) خواهند رفت.

پوری می‌گوید که ظهور مدل‌های جدید هوش مصنوعی تحقق این چشم‌انداز را ممکن کرده است. «پنج سال پیش ساخت سامانه‌ای برای یک راه‌کار هنوز تا حدی ممکن بود، اما امروز هوش مصنوعی این کار را تعمیم‌پذیر کرده است.» برای مثال، آموزش سامانه برای روی‌هم چیدن بلوک‌های سیمانی هفته‌ها زمان برد، درحالی‌که آزمایش مشابه برای بستن میلگرد تنها یک روز با همان نرم‌افزار طول کشید.

اما گریت تنها به نصب پنل فکر نمی‌کند. این شرکت می‌گوید مجموعه حسگرها و هوش مصنوعی که به سایت می‌آورد می‌تواند به مدیریت و تصمیم‌گیری هم کمک کند؛ مثلاً اگر سامانه تشخیص دهد که یک گودال باز مانده و طوفان نزدیک است، می‌تواند به کارگران هشدار دهد که روی آن را بپوشانند تا از آسیب تجهیزات جلوگیری شود.

این دستاوردها برای ایران نیز می‌تواند الهام‌بخش باشد. ایران با مشکل کمبود برق روبروست و توسعه سریع نیروگاه‌های خورشیدی در برنامه‌های دولت قرار دارد. اما کمبود نیروی کار ماهر و هزینه‌های نصب همچنان مانع اصلی است. به‌کارگیری ربات‌های هوشمندی مانند گریت می‌تواند سرعت احداث نیروگاه‌های خورشیدی را چند برابر کند و وابستگی به کارگران متخصص را کاهش دهد. با توجه به تحریم‌ها شاید دسترسی مستقیم به فناوری گریت دشوار باشد، اما سرمایه‌گذاری بر روی توسعه رباتیک بومی با رویکردهای مشابه می‌تواند ایران را در زمینه انرژی‌های تجدیدپذیر یک گام جلوتر ببرد.