حریم خصوصی اولویت اول؛ ونیز ای‌آی با ۶۵ میلیون دلار سرمایه‌گذاری یونیکورن شد

دنیای هوش مصنوعی این روزها شاهد دو جریان متضاد است: از یک سو، نگرانی‌ها درباره تأثیرات منفی چت‌بات‌ها بر سلامت روان، ایمنی شخصی و گسترش اطلاعات نادرست، شرکت‌های بزرگ را وادار به اعمال محدودیت‌های بیشتر کرده است. از سوی دیگر، کاربران تشنه‌ی آزادی و حریم خصوصی هستند و نمی‌خواهند یک شرکت فناوری بی‌چهره، نحوه‌ی استفاده‌شان از این فناوری قدرتمند را محدود کند. حالا یک استارتاپ با تکیه بر همین خواسته، به ارزش یک میلیارد دلار دست یافته و توجه سرمایه‌گذاران را جلب کرده است.

به گزارش TechCrunch، پلتفرم هوش مصنوعی ونیز ای‌آی (Venice AI) که با ارائه‌ی بیش از ۲۰۰ مدل هوش مصنوعی بدون سانسور و حافظ حریم خصوصی فعالیت می‌کند، در یک دور سرمایه‌گذاری سری A مبلغ ۶۵ میلیون دلار جذب کرد و به یک یونیکورن (شرکت نوپای با ارزش بیش از یک میلیارد دلار) تبدیل شد. این اولین سرمایه‌گذاری خارجی این شرکت است که تنها دو سال از تأسیس آن می‌گذرد.

اریک وورهیس (Erik Voorhees)، مدیرعامل ونیز ای‌آی، در مصاحبه‌ای اختصاصی اعلام کرد که این استارتاپ در حال حاضر سودده است و درآمد سالانه‌ی آن بر اساس نرخ فعلی، به بیش از ۷۰ میلیون دلار می‌رسد. این پلتفرم ماهانه میزبان بیش از ۸۵۰ هزار بازدیدکننده‌ی یکتا است و به بیش از ۳ میلیون کاربر فعال خدمات می‌دهد. همچنین به طور متوسط روزانه ۱.۷ میلیون فراخوانی API (API call) پردازش می‌کند.

رمز موفقیت: حریم خصوصی و عدم سانسور

وجه تمایز اصلی ونیز ای‌آی در رویکرد آن به حریم خصوصی و آزادی کاربران است. این پلتفرم، میزبانی مدل‌های منبع‌باز (open source) را بر روی دیتاسنترهای خود انجام می‌دهد و درخواست‌های مربوط به مدل‌های بسته (مانند مدل‌های OpenAI یا Anthropic) را از طریق یک پروکسی خارجی مسیریابی می‌کند. تمام داده‌های ورودی کاربران به صورت کلاینت-ساید رمزنگاری شده و پس از پردازش، هیچ داده‌ای در سیستم‌های ونیز ذخیره نمی‌شود. همچنین، این سرویس برای برخی مدل‌ها رمزنگاری سرتاسری (end-to-end encryption) نیز ارائه می‌دهد که البته نیازمند اشتراک پولی است.

وورهیس با صراحت اعلام می‌کند که آن‌ها سرویس خود را یک «ابزار یا پلتفرم خنثی» می‌دانند و هیچ محدودیتی فراتر از مدل‌ها اعمال نمی‌کنند. او می‌گوید: «ما برای آزادی بهینه‌سازی می‌کنیم و با کاربران مانند بزرگسالان رفتار می‌کنیم، چیزی که این روزها نادر است.» در وب‌سایت ونیز، کاربران می‌توانند از میان مدل‌های مختلف متن، تصویر، صدا و ویدئو انتخاب کنند و حتی با «شخصیت‌های» هوش مصنوعی قابل شخصی‌سازی گفتگو کنند.

از بیت‌کوین تا هوش مصنوعی

حضور وورهیس در رأس این استارتاپ، پیوند جالبی میان دو دنیای رمزارز و هوش مصنوعی ایجاد کرده است. وورهیس از پیشگامان اولیه بیت‌کوین است و پیش از این شرکت‌هایی مانند Satoshi Dice (سایت قمار بیت‌کوینی) و صرافی غیرمتمرکز ShapeShift را تأسیس کرده بود. او همواره از مدافعان سرسخت حریم خصوصی کاربران بوده است. او در دفاع از رویکرد بدون احراز هویت ShapeShift گفته بود: «فکر نمی‌کنم برای دستگیری یک مجرم گاه‌به‌گاه، هویت همه ثبت شود.»

این فلسفه اکنون به ونیز ای‌آی نیز منتقل شده است. جالب آنکه سرمایه‌گذاران اصلی این دور نیز عمدتاً از شرکت‌های فعال در حوزه‌ی رمزارز هستند. دور سرمایه‌گذاری ۶۵ میلیون دلاری به رهبری Dragonfly (یک شرکت سرمایه‌گذاری خطرپذیر متمرکز بر رمزارز) و با مشارکت Coinbase Ventures و North Island Ventures انجام شد.

توکن‌های رمزارزی و برنامه‌های آینده

در اکوسیستم ونیز ای‌آی، دو توکن رمزارزی نیز وجود دارد: توکن VVV که در ژانویه‌ی امسال عرضه شد و توکن DIEM که با سپرده‌گذاری (staking) توکن VVV می‌توان آن را استخراج کرد. هر واحد DIEM معادل یک دلار اعتبار هوش مصنوعی در روز فراهم می‌کند. با این حال، وورهیس می‌گوید تنها حدود ۸ درصد از کاربران با رمزارز پرداخت می‌کنند. او رشد سریع شرکت را بیشتر مدیون نزدیک شدن قابلیت‌ها به سطح ChatGPT می‌داند و می‌گوید: «امروز از نظر عملکرد به ChatGPT بسیار نزدیک شده‌ایم و این شکاف را بسته‌ایم، که ما را به جایگزینی قانع‌کننده تبدیل کرده است.»

ونیز ای‌آی قصد دارد از سرمایه‌ی جدید برای خرید پردازنده‌های گرافیکی (GPU) و ساخت دیتاسنترهای اختصاصی استفاده کند تا به جای اجاره‌ی GPU، حاشیه‌ی سود خود را افزایش دهد.

این خبر برای کاربران ایرانی چه معنایی دارد؟

ظهور پلتفرم‌هایی مانند ونیز ای‌آی نشان‌دهنده‌ی تقاضای بالای جهانی برای هوش مصنوعی بدون سانسور و حافظ حریم خصوصی است. برای کاربران ایرانی که با محدودیت‌های دسترسی و نگرانی‌های مربوط به حریم خصوصی روبرو هستند، این دست پلتفرم‌ها می‌توانند جذاب باشند. اگرچه تحریم‌ها ممکن است مانع استفاده‌ی مستقیم از چنین سرویس‌هایی شود، اما ایده‌ی ارائه‌ی هوش مصنوعی با حفظ کامل حریم خصوصی، می‌تواند الهام‌بخش توسعه‌دهندگان داخلی برای ساخت نمونه‌های مشابه و بومی باشد. از سوی دیگر، پیوند هوش مصنوعی و رمزارز در این پروژه، یادآور ظرفیت‌های بالقوه‌ی این ترکیب برای عبور از محدودیت‌های مالی بین‌المللی است.