هوش مصنوعی و ظهور اپ‌های سرگرمی همه‌کاره

هوش مصنوعی و ظهور اپ‌های سرگرمی همه‌کاره

در یک دهه گذشته، پلتفرم‌های استریم هر کدام در قالب خاصی تخصص داشتند: موسیقی، ویدئو، پادکست یا کتاب صوتی. اما امروز به‌لطف پیشرفت‌های هوش مصنوعی (Artificial Intelligence)، این مرزها در حال فروپاشی است. گزارش جدیدی از تک‌کرانچ (TechCrunch) نشان می‌دهد که غول‌های سرگرمی مانند نتفلیکس، اسپاتیفای، یوتیوب و تیک‌تاک به سمت تبدیل‌شدن به اپ‌های جامع سرگرمی حرکت می‌کنند؛ اپ‌هایی که می‌خواهند مقصد نهایی کاربران برای پر کردن اوقات فراغت باشند، فارغ از اینکه محتوا چه فرمتی داشته باشد.

چرا اپ‌ها همه‌کاره می‌شوند؟

بازار اپ‌های سرگرمی به بلوغ رسیده و رشد تعداد کاربران جدید کند شده است. شرکت‌ها اکنون به جای جذب کاربر تازه، بر افزایش زمان حضور کاربر (Time Spent) و درآمد به ازای هر کاربر (Revenue Per User) تمرکز کرده‌اند. از سوی دیگر، تولیدکنندگان محتوا نیز اغلب در قالب‌های مختلف فعالیت می‌کنند و یک خانه واحد برای همه آثارشان جذاب است. اما مهم‌ترین عامل، هوش مصنوعی است که امکان ساخت، سازماندهی و توصیه محتوا در فرمت‌های گوناگون را برای یک اپ واحد آسان می‌کند. هرچه ترکیب محتوایی گسترده‌تر باشد، زمان بیشتری از کاربر در اپ سپری می‌شود و درآمد تبلیغاتی و اشتراکی افزایش می‌یابد.

نتفلیکس: از سریال تا بازی و پادکست

نتفلیکس که روزگاری تنها پلتفرم فیلم و سریال بود، حالا بازی‌های ویدئویی، پخش زنده ورزشی و رویدادها، کلیپ‌های کوتاه و پادکست را نیز به سرویس خود افزوده است. هدف، تسخیر لحظات کوتاه فراغت کاربرانی است که شاید حوصله تماشای یک فیلم بلند را ندارند و معمولاً این زمان را با پرسه در شبکه‌های اجتماعی یا بازی‌های کژوال پر می‌کنند.

اسپاتیفای: فراتر از موسیقی

اسپاتیفای هم از یک سرویس استریم موسیقی، به پلتفرمی چندوجهی تبدیل شده است. این اپ پس از افزودن پادکست، حالا از ویدئو پادکست، پرسش و پاسخ، کامنت، استوری، پیام‌رسان، کلاس‌های تناسب اندام، کتاب صوتی، مجلات صوتی و حتی فروش کتاب فیزیکی پشتیبانی می‌کند.

یوتیوب: از ویدئوهای بلند تا فروشگاه

یوتیوب که با محتوای ویدئویی بلند ساخته شد، برای رقابت با تیک‌تاک به سراغ فرمت کوتاه رفت و هم‌زمان بخش‌های مستقل برای پادکست، بازی، موسیقی، فیلم و سریال، ورزش، اخبار و خرید ایجاد کرد. اکنون می‌توانید فیلم و سریال رایگان با تبلیغات تماشا کنید، محتوای زنده ببینید یا فیلم‌ها را اجاره یا خریداری کنید. به نظر می‌رسد ادغام سرویس‌های YouTube TV و YouTube Music در خود یوتیوب و فروش دسترسی اشتراکی به کل این بسته، نه یک «اگر» بلکه یک «چه زمانی» است.

تیک‌تاک: از ویدئوهای کوتاه تا برنامه‌ریزی سفر

تیک‌تاک که عمدتاً با ویدئوهای کوتاه شناخته می‌شود، حالا از محتوای بلند، برنامه‌ریزی سفر، خرید، جستجوی محلی، خرید بلیت رویدادهای زنده و حتی اپلیکیشن‌های جداگانه برای درام‌های کوتاه و رویدادهای ورزشی مثل جام جهانی فیفا پشتیبانی می‌کند.

نقش هوش مصنوعی در ساخت سیستم‌عامل سرگرمی

با محو شدن تفاوت فرمت‌ها، ارزش یک اپ به توانایی آن در اتصال کاربر به محتوای مطلوب بعدی بستگی دارد. اینجاست که هوش مصنوعی وارد میدان می‌شود.

توصیه‌گری هوشمند و شخصی‌سازی

هوش مصنوعی توصیه محتوا را در فرمت‌های مختلف ساده‌تر می‌کند. اسپاتیفای ابزاری آزمایشی دارد که به کاربران اجازه می‌دهد «پروفایل سلیقه» (Taste Profile) مبتنی بر هوش مصنوعی خود را ویرایش کنند. همچنین ویژگی‌های مکالمه با هوش مصنوعی برای ساخت لیست‌های پخش از موارد دلخواه (نه فقط موسیقی) در دست توسعه است. نتفلیکس نیز اعلام کرده که معماری‌های جدید مدل‌های هوش مصنوعی، شخصی‌سازی را بهبود بخشیده و سرعت تکرار را بالا برده است.

تولید محتوا و ابزارهای سازندگان

هوش مصنوعی مولد (Generative AI) نیز به خلق محتوا کمک می‌کند، اگرچه بحث‌برانگیز است. نتفلیکس اخیراً شرکت فیلم‌سازی هوش مصنوعی بن افلک را به قیمت ۵۸۷ میلیون دلار خرید. یوتیوب از هوش مصنوعی مولد برای ارائه ابزارهای بیشتر به سازندگان، بهبود موتور جستجو، افزودن ویژگی‌های مکالمه‌ای و گسترش دسترسی محتوا با دوبله خودکار استفاده کرده است. تیک‌تاک هم چت‌بات هوش مصنوعی، ابزارهای ساخت ویدئو، جستجو و توصیه مبتنی بر هوش مصنوعی و قابلیت‌های دسترسی‌پذیری را در اپ خود جای داده است.

تبلیغات هوشمند

هر چهار پلتفرم از هوش مصنوعی برای بهینه‌سازی تبلیغات استفاده می‌کنند: نوشتن خودکار آگهی، هدف‌گیری مخاطبان، قیمت‌گذاری نمایش تبلیغ و سنجش نتایج.

این روند برای کاربران چه معنایی دارد؟

همگرایی اپ‌ها به معنای کاهش دلایل برای خروج از یک اپ است. هر اپی که کاربر در آن فرود بیاید، داده‌های بیشتری از عادات او جمع‌آوری می‌کند و اصطلاحاً کاربر را در خود قفل می‌کند (Lock-in). در نتیجه، حتی اگر قیمت‌ها افزایش یابد یا کیفیت کاهش پیدا کند، ترک آن اپ برای کاربر سخت‌تر می‌شود.

برای کاربران ایرانی که اغلب از طریق فیلترشکن به این پلتفرم‌ها دسترسی دارند، این تغییرات می‌تواند تجربه متفاوتی رقم بزند. از یک سو، دسترسی به یک اپ جامع که انواع محتوا را ارائه دهد، ممکن است مصرف اینترنت را بهینه‌تر کند. از سوی دیگر، قفل‌شدگی بیشتر به معنای وابستگی عمیق‌تر به سرویسی است که شاید تحریم یا محدودیت‌های دسترسی بر آن اعمال شود. همچنین، با توجه به عدم پشتیبانی رسمی بسیاری از این سرویس‌ها از ایران، ممکن است شکاف دسترسی به محتوای شخصی‌سازی‌شده عمیق‌تر شود.

در نهایت، نبرد آینده بر سر این نخواهد بود که کدام فرمت برنده می‌شود، بلکه این است که کدام اپ به مقصد نهایی سرگرمی شما تبدیل خواهد شد، صرف‌نظر از اینکه چه چیزی تماشا کنید، گوش دهید، بازی کنید یا بخرید.