ماندی دات کام هم هوش مصنوعی را بهانه اخراج کرد؛ فهرست ۲۰ شرکت دیگر

مقدمه

شرکت اسرائیلی ماندی دات کام (Monday.com) که به خاطر نرم‌افزار مدیریت پروژه رنگارنگ خود شهرت دارد، این هفته با اعلام اخراج حدود ۶۰۰ کارمند (۲۰ درصد نیروی کار) به جمع فهرست بلندبالایی از شرکت‌های فناوری پیوست که هوش مصنوعی را عامل تعدیل نیروهای خود اعلام کرده‌اند. بر اساس گزارش ثبت‌شده در کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا (SEC)، این اقدام بخشی از «طرح بازسازی» شرکت در راستای «تحول مداوم محصول، بازاریابی و استراتژی ورود به بازار» برای پشتیبانی از یک «مدل عملیاتی متمرکزتر» و سرمایه‌گذاری روی «استراتژی رشد مبتنی بر هوش مصنوعی» عنوان شده است.

اران زینمن، از بنیان‌گذاران ماندی دات کام، در پیامی به کارمندان تأکید کرد که این اقدام «برای کاهش هزینه یا جایگزینی افراد با هوش مصنوعی» نیست، بلکه سازمان را با چشم‌انداز جدید «اولویت هوش مصنوعی» هماهنگ می‌کند. با این حال، ماندی دات کام پیش‌بینی کرده که هزینه‌های بازسازی آن بین ۴۵ تا ۵۵ میلیون دلار خواهد بود و همچنان انتظار رشد درآمد سالانه تا ۲۰ درصد را در سال ۲۰۲۶ دارد.

موج اخراج‌ها؛ هوش مصنوعی بهانه می‌شود یا عامل واقعی؟

بر اساس تحلیل فایننشال تایمز، از ابتدای سال جاری میلادی، شرکت‌های فناوری آمریکا نزدیک به ۱۴۰ هزار شغل را حذف کرده‌اند که آمازون، اوراکل، متا و مایکروسافت به تنهایی مسئول حدود ۵۰ هزار مورد از این اخراج‌ها بوده‌اند. این در حالی است که همین شرکت‌ها میلیاردها دلار برای ساخت مراکز داده هوش مصنوعی هزینه می‌کنند. نکته جالب این است که به گزارش فایننشال تایمز، شرکت‌هایی که هوش مصنوعی را عامل اخراج‌ها معرفی کرده‌اند، در ۳۰ روز معاملاتی پس از اعلام این خبر، حدود ۱۰ درصد از شاخص نزدک عقب مانده‌اند؛ موضوعی که نشان می‌دهد بازار به طور کامل این روایت‌ها را باور ندارد.

با این حال، تصویر یک‌دست سیاه نیست. شرکت‌های هوش مصنوعی مانند آنتروپیک و اوپن‌ای‌آی به سرعت در حال استخدام هستند و برخی از استعدادهای اخراج‌شده را جذب می‌کنند. حتی در برخی از شرکت‌هایی که اخراج می‌کنند، جابه‌جایی نیرو به سمت نقش‌های مرتبط با هوش مصنوعی دیده می‌شود؛ برای مثال، متا امسال حدود ۷ هزار کارمند را به نقش‌های جدید هوش مصنوعی منتقل کرد، در حالی که ۸ هزار نفر را اخراج کرد.

فهرست ۲۰ شرکت بزرگ که امسال به بهانه هوش مصنوعی اخراج کردند

در ادامه، نگاهی داریم به مهم‌ترین شرکت‌های فناوری که در سال ۲۰۲۶ با استناد به هوش مصنوعی تعدیل نیروی قابل توجهی انجام داده‌اند. این فهرست به ترتیب زمانی معکوس (از جدیدترین به قدیمی‌ترین) مرتب شده است:

۱. مایکروسافت – ۹ جولای ۲۰۲۶: حدود ۴۸۰۰ شغل (۲.۱ درصد نیروی کار) که بیشتر در واحد ایکس‌باکس بود، تنها سه سال پس از خرید ۷۵ میلیارد دلاری Activision Blizzard حذف شدند. همچنین برنامه بازخرید داوطلبانه ارائه داد. مدیر مالی اعلام کرد که شمار کارکنان کاهش یافته و با افزایش سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی، کاهش ادامه خواهد یافت.

۲. اوراکل – ۲۲ ژوئن ۲۰۲۶: افشا کرد که نیروی کار خود را در ۱۲ ماه گذشته ۲۱ هزار نفر (۱۳ درصد) کاهش داده و دلیل آن را به‌کارگیری فناوری‌های هوش مصنوعی عنوان کرد.

۳. گیت‌لب – ۳ ژوئن ۲۰۲۶: اخراج ۳۵۰ نفر (۱۴ درصد) برای تأمین هزینه زیرساخت‌های هوش مصنوعی و بازسازی پلتفرم برای بارهای کاری عاملی. از ۲۲ کشور خارج می‌شود.

۴. گوگل – در طول سال تا مه ۲۰۲۶: کاهش نیرو در بخش کلاود، از جمله تیم‌های امنیتی، با وجود رشد ۶۳ درصدی درآمد کلاود. برآورد شده بین ۱۵۰۰ تا ۳۰۰۰ مهندس اخراج شده‌اند.

۵. اینتوئیت – ۲۰ می ۲۰۲۶: حذف حدود ۳۰۰۰ شغل (۱۷ درصد) با هدف ساده‌سازی و تخصیص منابع به هوش مصنوعی.

۶. متا – ۲۰-۲۱ می ۲۰۲۶: اخراج ۸۰۰۰ کارمند (۱۰ درصد) و همزمان انتقال ۷۰۰۰ نفر به نقش‌های هوش مصنوعی. زاکربرگ گفت موفقیت در هوش مصنوعی قطعی نیست.

۷. سیسکو – ۱۴ می ۲۰۲۶: اخراج ۴۰۰۰ نفر (۵ درصد) برای بازتخصیص منابع به سیلیکون، اپتیک، امنیت و هوش مصنوعی.

۸. کلودفلیر – ۷-۸ می ۲۰۲۶: اخراج ۲۰ درصد نیرو (۱۱۰۰ نفر) که عمدتاً پست‌های مدیریت میانی و پشتیبانی بودند.

۹. جنرال موتورز – ۱۲ می ۲۰۲۶: حذف ۵۰۰ تا ۶۰۰ شغل در بخش فناوری اطلاعات. هوش مصنوعی یکی از عوامل ذکر شد.

۱۰. کوین‌بیس – ۵ می ۲۰۲۶: اخراج ۷۰۰ نفر (۱۴ درصد) و آزمایش تیم‌های تک‌نفره با ترکیب مهندسی، طراحی و محصول.

۱۱. پی‌پال – ۵ می ۲۰۲۶: برنامه کاهش ۲۰ درصد نیرو (بیش از ۴۵۰۰ نفر) در ۲-۳ سال آینده و تشکیل تیم «تحول هوش مصنوعی».

۱۲. مایکروسافت – آوریل-می ۲۰۲۶: ارائه بسته‌های خروج داوطلبانه.

۱۳. اسنپ – ۱۶ آوریل ۲۰۲۶: اخراج ۱۶ درصد نیرو (حدود ۱۰۰۰ نفر) و بستن بیش از ۳۰۰ موقعیت شغلی خالی. مدیرعامل پیشرفت‌های سریع هوش مصنوعی را عامل خواند.

۱۴. آی‌بی‌ام – در طول ۲۰۲۶: برآورد اخراج ۳۰۰۰ تا ۹۰۰۰ نفر در آمریکا؛ همزمان سه برابر شدن استخدام در رده‌های پایه هوش مصنوعی. حدود ۲۰۰ پست منابع انسانی با عوامل هوش مصنوعی جایگزین شد.

۱۵. اتلسیان – ۱۱ مارس ۲۰۲۶: اخراج ۱۶۰۰ نفر (۱۰ درصد) برای بازتعادل به سمت هوش مصنوعی. مدیرعامل گفت هوش مصنوعی ترکیب مهارت‌های مورد نیاز را تغییر داده است.

۱۶. دل – ۳۰ ژانویه ۲۰۲۶ (افشاشده در مارس): کاهش ۱۰ درصدی نیرو (حدود ۱۱ هزار نفر) در سال مالی ۲۰۲۶، با پیش‌بینی دو برابر شدن درآمد سرورهای بهینه‌سازیشده برای هوش مصنوعی.

۱۷. اوراکل – ۵-۳۱ مارس ۲۰۲۶: آغاز اخراج هزاران نفر که بعداً در ژوئن مجموعاً ۲۱ هزار تن اعلام شد.

۱۸. بلاک – ۲۶-۲۷ فوریه ۲۰۲۶: اخراج ۴۰۰۰ نفر (تقریباً نصف نیرو) جک دورسی گفت ابزارهای هوشمند با تیم‌های کوچک‌تر ساختار شرکت را تغییر داده‌اند.

۱۹. سيلزفورس – ۱۰ فوریه ۲۰۲۶: اخراج کمتر از ۱۰۰۰ نفر در بخش‌های مختلف، با اشاره به کاهش نیاز به مهندسان پشتیبانی به خاطر کارایی عوامل هوش مصنوعی Agentforce.

۲۰. آمازون – ۲۸ ژانویه ۲۰۲۶: اخراج ۱۶ هزار شغل شرکتی، پس از ۱۴ هزار اخراج در اکتبر ۲۰۲۵. مدیرعامل گفته بود هوش مصنوعی و عامل‌ها نیاز به نیروی انسانی را کاهش می‌دهند.

پیامدها برای ایران

گرچه شرکت‌های بزرگ فناوری عمدتاً در آمریکا و اروپا مستقرند، این موج اخراج‌ها می‌تواند بر بازار کار فناوری در ایران نیز تأثیر غیرمستقیم بگذارد. بسیاری از متخصصان ایرانی در پروژه‌های بین‌المللی مشارکت دارند و استفاده روزافزون از ابزارهای هوش مصنوعی ممکن است فرصت‌های دورکاری را کاهش دهد. از سوی دیگر، شرکت‌های ایرانی نیز با سرعت کمتری به سمت خودکارسازی پیش می‌روند، اما تجربه جهانی نشان می‌دهد که نادیده گرفتن این تحولات می‌تواند به تعدیل‌های ناگهانی در آینده بینجامد. سرمایه‌گذاری در مهارت‌های هوش مصنوعی و بازآموزی نیروی کار، دیگر یک انتخاب نیست، بلکه ضرورتی برای بقا در بازار کار است.

منبع: این گزارش بر اساس تحلیل‌های منتشرشده در TechCrunch به تاریخ ۲۶ جولای ۲۰۲۶ تهیه شده است.