بازگشت غول‌های فناوری: چرا بنیان‌گذاران موفق دوباره آستین بالا زده‌اند؟

الگویی تازه و قابل تأمل در حال شکل‌گیری است: برخی از سرشناسترین چهره‌های دنیای فناوری که پیشتر به موفقیت‌های بزرگ و ثروت رسیده‌اند، دوباره آستین‌ها را بالا زده و به میدان بازگشته‌اند. این بار، هدف، هوش مصنوعی است. بر اساس گزارشی از TechCrunch، این افراد نه از روی ناچاری، بلکه تحت تأثیر عواملی چون ترس از جا ماندن از «لحظه تعیین‌کننده هوش مصنوعی» و جذابیت کسب درآمدهای نجومی، دوباره دست به کار شده‌اند.

تام بلومفیلد (Tom Blomfield)، یکی از بنیان‌گذاران GoCardless و Monzo، که ۴.۵ سال اخیر را در Y Combinator به مربی‌گری بنیان‌گذاران گذرانده بود، هفته گذشته اعلام کرد که برای پیوستن به تیم محاسباتی Anthropic مرخصی گرفته است. نکته جالب این است که او پست مدیریتی نگرفته، بلکه با عنوان ساده «عضو تیم فنی» (Member of Technical Staff) وارد این آزمایشگاه هوش مصنوعی شده است. این عنوان، عمداً غیرسلسله‌مراتبی و فاقد سطح‌بندی‌های سنتی است که هم در Anthropic و هم در OpenAI برای اعضای تیم‌های فنی استفاده می‌شود.

بلومفیلد تنها نیست. مایک کریگر (Mike Krieger)، هم‌بنیان‌گذار اینستاگرام، در سال ۲۰۲۴ به عنوان مدیر ارشد محصول به Anthropic پیوست. آندری کارپاتی (Andrej Karpathy) از بنیان‌گذاران OpenAI که رهبری بخش هوش مصنوعی تسلا را نیز بر عهده داشت، در ماه می به تیم پیش‌آموزش (pre-training) Anthropic پیوست و دلیل تصمیم خود را تقریباً مشابه بلومفیلد توصیف کرد: «سال‌های آینده در مرزهای مدل‌های زبانی بزرگ (Large Language Models – LLMs) به‌ویژه شکل‌دهنده خواهند بود.»

برخی نیز به جای پیوستن به دیگران، استارتاپ خود را راه انداخته‌اند. چامات پالیهاپیتیا (Chamath Palihapitiya)، معروف به «سلطان SPAC»، که از ۲۰۱۱ و پس از ترک فیسبوک عمدتاً در هیئت مدیره‌ها حضور داشت، به تازگی اولین نقش عملیاتی تمام‌وقت خود را در بیش از یک دهه اخیر پذیرفته و مدیرعامل استارتاپ 8090 Labs در حوزه هوش مصنوعی سازمانی شده است. این استارتاپ دو هفته پیش از جذب ۱۳۵ میلیون دلار سرمایه در دور Series A به رهبری Salesforce Ventures خبر داد. پالیهاپیتیا در شبکه اجتماعی X نوشت: «متقاعد شده‌ام که آنچه اکنون می‌سازیم حتی مهم‌تر است، بنابراین تصمیمی نداشتم جز اینکه تمام و کمال وارد شوم.»

اریک وو (Eric Wu) که به مدت یک دهه Opendoor را مدیریت کرد، به تازگی NavigateAI را با جذب ۲۵ میلیون دلار سرمایه اولیه راه‌اندازی کرده است؛ یک «کمک‌خلبان» هوش مصنوعی برای کارگران ساختمانی. وو در مصاحبه‌ای با نویسنده گزارش TechCrunch گفت: «می‌دانستم اگر ده سال بعد به گذشته نگاه کنم و کاری در این زمینه نکرده باشم، احتمالاً پشیمان می‌شدم.»

شاید روشن‌ترین نشانه از این اشتیاق، خود عنوان شغلی «عضو تیم فنی» باشد. پیتر بایلیس (Peter Bailis) که تا همین اواخر مدیر ارشد فناوری Workday با درآمد ۸ میلیارد دلاری بود، پس از کمتر از یک سال این سمت را ترک کرد و در ماه مارس با همان عنوان «عضو تیم فنی» به Anthropic پیوست.

این روند چه پیامی دارد؟ فارغ از جذابیت‌های مالی، هوش مصنوعی هنوز در مراحل ابتدایی خود است و فرصت‌های بزرگی برای تأثیرگذاری و شکل‌دهی آینده دارد. برای اکوسیستم فناوری ایران، این روایت‌ها یادآور این نکته است که حتی موفق‌ترین‌ها نیز حاضرند برای قرار گرفتن در موج بعدی، از عنوان و جایگاه خود بگذرند. شاید اکنون زمانی باشد که کارآفرینان و متخصصان ایرانی نیز با نگاه به این فرصت، آستین بالا بزنند.