استقبال بیسابقه از کارگاههای «گریز از هوش مصنوعی» در کتابخانهها
کارگاههای آموزشی کتابداران با هدف آموزش نحوه غیرفعالسازی قابلیتهای هوش مصنوعی در دستگاههای شخصی، با استقبال گسترده کاربران خسته از تحمیل فناوری روبرو شده است.
چارلی بیلی، کتابدار فیلادلفیای جنوبی، در کلاسی که برای کودکان طراحی شده، رو به بزرگسالان میگوید: «همه توی کارگاه من با تلفنشون سرگرماند!» اما این بار بر خلاف همیشه، او از حضار میخواهد تلفنهایشان را بیرون بیاورند تا قدمبهقدم نحوه غیرفعالسازی قابلیتهای Apple Intelligence و Gemini را یاد بدهد.
به گزارش تککرانچ، کارگاه «گریز از هوش مصنوعی» (Avoiding AI) که از ایده یک کتابدار اهل مین به نام هانا سایروس شکل گرفته، حالا در کتابخانههای سراسر آمریکا با تقاضایی بیسابقه روبرو شده است. بیلی میگوید ایده این کارگاه از «حس ناامیدی مردم از تحمیل ابزارهای هوش مصنوعی که درخواستشان را ندادهاند» الهام گرفته شده است.
این کارگاه یکساعته با مرور نحوه کار چتباتها و دیگر ابزارهای مصرفی هوش مصنوعی شروع میشود و دلایل احتمالی استفاده یا خودداری از آنها را توضیح میدهد. سپس بیلی با نمایش گامبهگام روی پروژکتور، به شرکتکنندگان نشان میدهد چگونه ویژگیهای هوش مصنوعی را در پلتفرمهای محبوب و دستگاههایشان خاموش کنند. او این کار را «پیشبرد سواد دیجیتال (digital literacy) و کمک به بازیابی خودمختاری افراد در انتخاب استفاده یا عدم استفاده از هوش مصنوعی» میداند.
نکته جالب توجه، استقبال کمسابقه از این کارگاههاست. سایروس که معمولاً کلاسهای «مقدمات کامپیوتر» او حدود دوازده نفر شرکتکننده داشت، برای اولین کارگاه «گریز از هوش مصنوعی» مجبور شد ثبتنام را روی ۳۰ نفر ببندد و لیست انتظار تشکیل دهد. با احتساب پخش زنده، حدود ۷۰ نفر در هر یک از دو کارگاه اول او شرکت کردند. در فیلادلفیا نیز پست اینستاگرامی کتابخانه درباره این رویداد بیش از ۲۰۰۰ لایک و ۲۲۰ بار به اشتراکگذاری دریافت کرد، در حالی که پستهای معمولی کتابخانه به ندرت بیش از چند ده لایک میخورند.
در جریان کارگاه، حس همبستگی جالبی میان غریبهها شکل میگیرد. یکی از حضار پیشنهاد میدهد برای مخفی کردن نتایج هوش مصنوعی در جستجوی گوگل، عبارت &udm=14 را به انتهای آدرس اضافه کنند. بیلی نیز این راهنمایی را روی تخته سفید کنار اطلاعات ورود به شبکه وایفای نوجوانان مینویسد.
با وجود این، مخالفت با هوش مصنوعی به معنای رد کامل فناوری نیست. سایروس به کاربردهای مفید تشخیص نوری کاراکتر (OCR) در اسکن اسناد قدیمی کتابخانه اشاره میکند. به گفته او، جنبش ضد هوش مصنوعی کمتر به رد فناوری و بیشتر به «درخواست کنترل، عاملیت و آزادی بیشتر در نحوه استفاده از فناوری» مربوط میشود. او معتقد است: «اجبار به پذیرش هوش مصنوعی در دستگاهها شاید همان کاهی باشد که کمر شتر را شکست. آگاهی از نفوذ بیش از حد شرکتهای فناوری و محصولاتشان سالهاست که افزایش یافته و مردم حس میکنند واقعاً آنطور که میخواهند از این محصولات استفاده نمیکنند.»
این کارگاهها نشان میدهند که کاربران عادی تنها نیستند و افراد زیادی به دنبال راهی برای بازپسگیری کنترل زندگی دیجیتال خود هستند.