آمریکا مدلهای هوش مصنوعی چین را تهدید به تحریم کرد
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، از بررسی مدلهای متنباز چین برای نشانههای سرقت مالکیت فکری خبر داد و گفت در صورت اثبات، این مدلها تحریم خواهند شد. این اقدام میتواند رقابت فناوری میان دو کشور را وارد مرحلهای تازه کند و بر دسترسی جهانی به ابزارهای هوش مصنوعی تأثیر بگذارد.
تهدید آمریکا به تحریم مدلهای هوش مصنوعی چین: گام تازهای در جنگ فناوری
وزارت خزانهداری آمریکا روز سهشنبه هشدار داد که ممکن است مدلهای هوش مصنوعی متنباز (Open Source) چین را در صورت اثبات سرقت مالکیت فکری تحریم کند. به گزارش تککرانچ، اسکات بسنت، وزیر خزانهداری، در مصاحبهای با فاکس بیزینس گفت: «ما شاهد صحبتهای زیادی دربارهی مدلهای متنباز هستیم که مدلهای زبانی بزرگ در آمریکا را تهدید میکنند. این دولت از مدلهای متنباز حمایت میکند، اما چیزی که ما تحمل نمیکنیم سرقت مالکیت فکری است. اگر ببینیم، بهویژه، که مدلهای خارجی از شرکتهای بزرگ ما سرقت میکنند، توانایی تحریم آنها را به خاطر این سرقت داریم.»
این اظهارات در حالی مطرح میشود که مدلهای چینی، از جمله آخرین نمونه یعنی Kimi K3 از Moonshot AI، به سرعت در حال رشد و محبوبیت هستند و میتوانند مدل کسبوکار غولهای آمریکایی مانند OpenAI و Anthropic را تهدید کنند. این رقابت حتی بر توانایی آنها برای جذب سرمایهی بیشتر به منظور توسعهی مدلهای پیشرفته نیز تأثیر گذاشته است.
دولت ترامپ پیش از این دسترسی چین به تراشههای پیشرفته را محدود کرده بود و اکنون زمزمههایی از ممنوعیت کلی مدلهای متنباز چینی به گوش میرسد، هرچند برخی منابع این ادعا را رد کردهاند. تهدید تحریم مدلها، نشاندهندهی تشدید تنشها در رقابت فناوری میان دو کشور است.
یکی از محورهای اصلی این مناقشه، تکنیک «تقطیر» (Distillation) است که به توسعهدهندگان امکان میدهد بخشی از قابلیتهای یک مدل بزرگ را به مدلی کوچکتر و اجراشدنیتر منتقل کنند. آمریکا مدعی است شرکتهای چینی با استفاده از این روش، مالکیت فکری مدلهای آمریکایی را نقض میکنند. با این حال، همه با این دیدگاه موافق نیستند. ساتیا نادلا، مدیرعامل مایکروسافت، چندی پیش با انتقاد از این فرض گفت: «طنزآمیز است که شرکتها از یک سو بر حق استفادهی منصفانه برای آموزش مدلها بر دادههای عمومی تأکید دارند و از سوی دیگر، شرایط محدودکنندهای برای تقطیر اعمال میکنند.»
کلم دلانگ، مدیرعامل Hugging Face، نیز در پادکست Equity تککرانچ تأکید کرد که تقطیر تنها عامل پیشرفت چین نیست: «ما میدانیم که تقطیر عامل بسیار کوچکی در توانایی ساخت مدلهای خوب است، و این رویهای است که همه، از جمله شرکتهای آمریکایی، انجام میدهند. اگر تقطیر به این سادگی بود، کشورهای بسیاری از جمله آمریکا مدلهای متنباز بهتری داشتند. واقعیت این است که چین تیمهای تحقیقاتی بسیار قویای دارد که رویکردی بازتر و مشارکتیتر نسبت به آمریکا در پیش گرفتهاند.»
این تحولات برای کاربران و توسعهدهندگان ایرانی نیز حائز اهمیت است. هرگونه محدودیت بیشتر بر مدلهای متنباز چینی میتواند دسترسی به ابزارهای پیشرفتهی هوش مصنوعی را دشوارتر کند. از سوی دیگر، بحثهای حقوقی پیرامون مالکیت فکری و شیوههای آموزش مدلها، آیندهی کل صنعت را تحت تأثیر قرار خواهد داد؛ نمونهی اخیر آن، توافق ۱.۵ میلیارد دلاری Anthropic برای حلوفصل اتهام دانلود غیرقانونی میلیونها کتاب دارای حق نشر است.
در مجموع، تهدید تحریم مدلهای چینی، فصل تازهای در رقابت هوش مصنوعی گشوده و پرسشهای اساسی دربارهی اخلاق، قانون و همکاری جهانی در این عرصه را پیش کشیده است.