فشار کاخ سفید بر OpenAI: انتشار GPT-5.6 تنها برای شرکای منتخب
OpenAI تحت فشار دولت آمریکا، مدل جدید هوش مصنوعی خود را تنها در اختیار گروه کوچکی از شرکایش قرار میدهد؛ نگرانیهای امنیتی پشت این تصمیم و شباهت آن به رویکرد Anthropic، نشاندهنده تغییر رویکرد نظارتی در صنعت هوش مصنوعی است.
به گزارش TechCrunch و بر اساس اطلاعات منتشرشده در نشریه The Information، OpenAI برنامه دارد مدل جدید خود با نام GPT-5.6 را برخلاف روال گذشته، به صورت عمومی منتشر نکند و تنها در اختیار گروه منتخبی از شرکای نزدیک خود قرار دهد. دلیل این تصمیم، درخواست دولت ترامپ برای انتشار محدود و تحتنظر این مدل قدرتمند هوش مصنوعی عنوان شده است.
جزئیات جلسه داخلی و نقش دولت
در جلسهای که هفته جاری برگزار شد، سام آلتمن (Sam Altman)، مدیرعامل OpenAI، به کارمندان اعلام کرد که در دوره پیشنمایش، دولت «مشتری به مشتری» دسترسیها را تأیید خواهد کرد. به گفته آلتمن، اگر این انتشار محدود موفقیتآمیز باشد، OpenAI امیدوار است چند هفته بعد یک انتشار عمومی و گستردهتر را دنبال کند. این یعنی OpenAI عملاً مدل جدید خود را با نظارت مستقیم دولت آمریکا و به صورت تدریجی عرضه خواهد کرد.
طبق گزارش The Information، کارمندان OpenAI نهتنها مدل جدید را برای بررسی در اختیار دولت قرار دادهاند، بلکه در آمادهسازی این انتشار نیز «همکاری نزدیکی» با نهادهای دولتی داشتهاند. آژانسهایی که خواستار انتشار محدود شدهاند، دفتر مدیر ملی سایبری (Office of the National Cyber Director) و دفتر سیاست علم و فناوری (Office of Science and Technology Policy) بودهاند.
از رویکرد «دستنینداختن» تا نظارت مستقیم
دولت ترامپ که در ابتدا خود را طرفدار رویکرد «دستنینداختن» (hands-off) در قبال هوش مصنوعی نشان میداد، در ماههای اخیر به سمت اعمال نظارت فدرال بر مدلهای جدید حرکت کرده است. اوایل ماه جاری، ترامپ یک فرمان اجرایی امضا کرد که بر اساس آن، برخی شرکتهای فعال در حوزه هوش مصنوعی باید پیش از انتشار عمومی، مدلهای جدید خود را برای آزمایش و ارزیابی در اختیار دولت قرار دهند. این تغییر رویکرد، زمینهساز فشار فعلی بر OpenAI شده است.
شباهت به پرونده جنجالی Anthropic
این اقدام OpenAI شباهت زیادی به برنامه داوطلبانه شرکت Anthropic دارد که اوایل امسال خبرساز شد. Anthropic اعلام کرد مدل جدید و پیشرو خود با نام Claude Mythos را تنها از طریق برنامهای به نام Project Glasswing در اختیار گروه کوچکی از شرکایش قرار میدهد. این شرکت استدلال کرد که مدل آنقدر قدرتمند است که در دستان اشتباه میتواند بیش از آنکه مفید باشد، آسیبزا باشد. این تصمیم Anthropic بحثهای زیادی را برانگیخت؛ برخی آن را یک ترفند بازاریابی و برخی دیگر تلاشی واقعی برای جلوگیری از سوءاستفاده دانستند.
نگرانیهای امنیت سایبری در عصر هوش مصنوعی مولد
جنایتکاران سایبری از دیرباز از ابزارهای خودکار استفاده کردهاند، اما در عصر هوش مصنوعی مولد (Generative AI)، مهمات دیجیتال بیشتری در اختیار دارند. مدلهای زبانی بزرگ (Large Language Models - LLMs) در نوشتن بدافزار مهارت یافتهاند و حتی برخی میتوانند حملات باجافزاری (ransomware) را به صورت خودکار اجرا کنند. نگرانی خاص در مورد ابزارهای سایبری پیشرو مانند Claude Mythos این است که این مدلها ظاهراً قادر به شناسایی و بهرهبرداری از آسیبپذیریهای نرمافزاری با سرعتی هستند که هیچ تحلیلگر انسانی نمیتواند به آن برسد. از آنجایی که بسیاری از سیستمهای نرمافزاری حاوی باگهای پنهان هستند که به عنوان نقاط ورود به شبکههای سازمانی عمل میکنند، این مسئله تهدیدی آشکار و قابلتوجه برای هر سازمانی است که زیرساخت نرمافزاری پیچیدهای را اجرا میکند. البته از آنجایی که این مدلها همچنان برای عموم بسته هستند، ارزیابی دقیق میزان تهدید واقعی آنها دشوار است.
پیامدها برای جامعه فناوری ایران
این تحولات نشاندهنده شکلگیری روندی جدید در سطح جهانی است: مدلهای قدرتمندتر هوش مصنوعی پیش از انتشار عمومی، تحت نظارت و کنترل دولتها قرار میگیرند. برای فعالان و علاقهمندان ایرانی حوزه فناوری، این اتفاق یادآور اهمیت توجه به ملاحظات امنیتی در توسعه و استفاده از هوش مصنوعی است. اگرچه دسترسی مستقیم به این مدلها در ایران با محدودیتهایی همراه است، اما آگاهی از این روندها میتواند در شکلدهی به سیاستهای داخلی و راهبردهای امنیت سایبری مؤثر باشد.